Odśnieżanie dróg w czasach PRL

Zima w realiach PRL-u była jednym z większych wyzwań dla administracji drogowej, przemysłu i komunikacji. Obfite opady śniegu, niskie temperatury oraz ograniczone zaplecze techniczne sprawiały, że utrzymanie przejezdności dróg miało istotne znaczenie dla funkcjonowania państwa. W tym procesie ważną rolę odegrały samochody ciężarowe marki Star, produkowane w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Starachowicach.

Intensywne opady śniegu często prowadziły do paraliżu komunikacyjnego, odcinając wsie i mniejsze miejscowości od świata. Odśnieżanie dróg miało charakter akcyjny i interwencyjny. W sytuacjach kryzysowych mobilizowano przedsiębiorstwa państwowe, zakłady pracy, a nawet wojsko. Właśnie wtedy do działania wkraczały ciężarówki Star, często przystosowywane do pracy w ekstremalnych warunkach zimowych.

Odśnieżanie dróg w PRL było nie tylko wysiłkiem technicznym, lecz także ogromnym wyzwaniem ludzkim. Kierowcy ciężarówek Star pracowali w trudnych warunkach – przy ograniczonej widoczności, mrozie sięgającym kilkunastu stopni poniżej zera, często bez nowoczesnych systemów ogrzewania kabiny czy wspomagania prowadzenia pojazdu.

Obrazy ciężarówek Star wyposażonych w pługi, pracujących na zaśnieżonych drogach, stały się trwałym elementem zimowego krajobrazu Polski Ludowej.  Z powodu braku specjalistycznego sprzętu do walki ze śniegiem często adaptowano pojazdy pierwotnie przeznaczone do innych zadań komunalnych.

Prezentowany na fotografii samochód ciężarowy Star 25 wyposażony jest w zabudowę typu PZ-5, przeznaczoną do oczyszczania miast i dróg. Produkcję tej zabudowy uruchomiono w 1966 w łódzkiej Wytwórni Urządzeń Komunalnych (WUKO), a zakończono w 1969 roku. Pojazdy tego typu mogły być wykorzystywane również do innych celów, m.in. podczas akcji gaśniczych jako środki transportu wody. Na zdjęciu widoczny jest zdemontowany przedni zderzak pojazdu, w miejsce którego zamontowano pług śnieżny typu PO-10. Zabudowa PZ-5 stosowana była także w bliźniaczym modelu Star 27, wyposażonym w silnik wysokoprężny. Samochody te były jednak wykorzystywane zimą w ograniczonym zakresie, ze względu na trudności z rozruchem silnika oraz możliwość zamarzania paliwa w niskich temperaturach. Samochód ze zdjęcia został wyposażony w ogumienie o agresywnym bieżniku stosowanym ówcześnie w pojazdach pracujących na budowach (wywrotki) oraz posiada tablice rejestracyjną miasta Łódź.

Nr.inw. MPT.AH.f.63