Płaskorzeźba Stanisława Staszica – nr inwentarzowy MPT.AH.1/LXVI

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2026 Rokiem Stanisława Staszica. Ten wybitny Polak był katolickim księdzem, politykiem, publicystą, a także geologiem i geografem. W 2026 roku przypada 200. rocznica jego śmierci.

Stanisław Staszic urodził się w Pile w 1755 roku. Po ukończeniu seminarium duchownego w Poznaniu w 1779 roku przyjął święcenia kapłańskie. W kolejnych latach studiował za granicą, między innymi we Francji i Niemczech. Po powrocie do kraju odbywał podróże naukowe, prowadząc badania geologiczne oraz działalność publicystyczną. Angażował się również w sprawy polityczne i społeczne. Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia oraz orędownikiem poprawy sytuacji chłopów. W 1807 roku, po utworzeniu Księstwa Warszawskiego, został członkiem Izby Edukacyjnej Księstwa. W okresie Królestwa Polskiego należał do Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a następnie do Rady Stanu. Jego szczególną zasługą dla naszego regionu było zainicjowanie powstania Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Stanisław Staszic zmarł 20 stycznia 1826 roku w Warszawie.

W zbiorach naszego muzeum znajdują się archiwalia upamiętniające tego wybitnego działacza politycznego i społecznego. Jednym z nich jest płaskorzeźba wykonana z brązu, przedstawiająca Stanisława Staszica z lewego profilu. Na jej boku widnieje wytłoczony napis: „FSC Starachowice, V 1978 r.”. Płaskorzeźba została przymocowana do drewnianej płytki za pomocą dwóch śrub mocowanych od tyłu. Drewniana część jest wypolerowana i pokryta ciemnym lakierem.