Obiekt miesiąca – lipiec 2026

Parejazur (Pachypes), numer inwentarzowy MPT.P/181

W płytce o barwie bordowej, o wymiarach 41 cm (dł.) x 49,5 cm (szer.) x 1,5 cm (miąższość) utrwalony jest odlew gipsowy tropu gada ssakokształtnego – Parejazura (Pachypes) z osadów późnego permu. Odlew jest wyraźny. Długość tropu to ok. 30 cm.

Miejsce znalezienia: Tumlin Kamieniołom Sosnowica.

Parejazaur (Pareiasaurus) – gad, który żył w środkowym permie (270 do 265 mln lat temu) na długo przed pojawieniem się pierwszych dinozaurów. To niezwykłe stworzenie należało do wymarłej grupy zwanej parejasaurydami, które były jednymi z największych zwierząt swoich czasów.

Pareiasaurus był silnie zbudowanym gadem, przypominającym mały czołg, który mierzył około 2,5 metra długości i miał około 1 metra wysokości przy ramieniu. Jego najbardziej charakterystyczną cechą była masywna czaszka, która została ozdobiona licznymi kościstymi wypustkami i kolcami. Na plecach parejazaur miał również do ochrony grube wypustki kostne, jego kończyny były masywne i silne. Zęby były małe, a  ich piłkowane brzegi nadawały się do rozdrabniania materiału roślinnego. Jego solidne nogi i szerokie stopy sugerują, że był dobrze przystosowany do życia na lądzie, choć prawdopodobnie był dość powolny ze względu na masywną budowę i styl życia. Żył w Ameryce Południowej, Afryce Wschodniej i Europie Wschodniej.

Parejasaurus zamieszkiwał świat bardzo różny od dzisiejszego. Klimat był ogólnie ciepły i suchy, z ogromnymi obszarami pustynnymi oraz niewielkimi oazami, gdzie pojawiały się rośliny, takie jak: paprocie, sagowce i pierwsze drzewa iglaste.

Ciekawostki:

  • Pareiasaur żył ponad 50 milionów lat, zanim na Ziemi pojawiły się pierwsze dinozaury.
  • Pareiasaurus nadał swoją nazwę całej rodzinie parejasaurydów – był pierwszym członkiem tej grupy, który został naukowo opisany.
  • Niektóre skamieniałości Pareiasaurusa wykazują ślady ugryzienia drapieżników, takich jak np. Gorgonopsydy.
  • Pareiasaurus miał zaskakująco małe zęby w stosunku do ogólnej wielkości.
  • Pareiasaurus został po raz pierwszy opisany przez Richarda Owena w 1855 roku. Pierwotne skamieniałości odkryto w Karoo Basin w Republice Południowej Afryki.
9 lipca, 2026

Powiązane wpisy