Fakty z Natury – Czerwiec 2026

Czarny bez (Sambucus nigra) to roślina o niezwykłej tolerancji środowiskowej, która doskonale radzi sobie w trudnych warunkach. Często porasta nieużytki, tereny ruderalne, opuszczone osiedla i właśnie tereny poprzemysłowe.

Kwitnie zazwyczaj na przełomie maja i czerwca. Okres ten jest uznawany za fenologiczny początek lata. Drobne, kremowobiałe kwiaty zebrane są w charakterystyczne, płaskie baldachy i wydają intensywny, słodki zapach. Po przekwitnieniu na krzewie pojawiają się owoce, które dojrzewają na przełomie sierpnia i września, zmieniając barwę na charakterystyczną, ciemnoczarną.

Okres kwitnienia jest stosunkowo długi, dlatego można jeszcze zrobić pyszny syrop, lemoniadę oraz naleśniki  z kwiatów czarnego bzu. Kwiaty do przygotowania leczniczych naparów i syropów należy zbierać jak najszybciej po rozwinięciu, najlepiej w słoneczne i suche dni.

Przepis:

Syrop z kwiatów bzu

Syrop z tego przepisu robię od wielu lat i nie znalazłem lepszego smaku. Jest słodki z lekko kwaśną nutą. Lekki i orzeźwiający. Idealny do zimowych, leczniczych soków, zimnych drinków lub polewania naleśników. Ilość cukru i cytryny można zmniejszać ale wg. mnie najlepszy jest z poniższych proporcji oraz dzięki większej ilości cukru lepiej się przechowuje:

  • 20 kwiatostanów bzu czarnego
  • 2 litry wody
  • 2 kilo cukru
  • Sok z 5 cytryn

Powyższe proporcje można modyfikować wg. własnych preferencji.

Przygotowanie:

  1. Kwiaty dokładnie oddziel od łodyżek, zalej wrzątkiem i pozostaw pod przykryciem na 12 godzin.
  2. Następnie odcedź kwiaty, dodaj cukier i sok z cytryny.
  3. Zagotuj.
  4. Przelej gorący syrop do słoików/butelek (dla pewności można jeszcze pasteryzować, tj. szczelnie zamknięte słoiki włóż do dużego garnka z wodą sięgającą do ¾ wysokości słoików i gotuj przez ok. 30 min).
  5. Gotowe.

Adrian Ratajski, Dział Przyrody.

16 czerwca, 2026

Powiązane wpisy