Obchody 1-majowe

Chociaż dla wielu mieszkańców Polski obchody 1 maja kojarzą się przede wszystkim z okresem PRL i obowiązkowym uczestnictwem w pochodach, w rzeczywistości święto to zostało ustanowione już w 1889 roku podczas kongresu w Paryżu. II Międzynarodówka ogłosiła 1 maja dniem międzynarodowej solidarności robotniczej, aby upamiętnić wydarzenia w Chicago. To właśnie 1 maja 1886 roku w tym mieście wybuchł ogólnokrajowy strajk będący częścią walki o wprowadzenie 8-godzinnego dnia pracy. W wyniku starć z policją na placu Haymarket zginęło wielu robotników.

Po raz pierwszy święto obchodzono w 1890 roku, a obecnie 1 maja jest dniem wolnym od pracy w wielu krajach świata i stanowi okazję do upamiętnienia praw pracowniczych.

Od 1950 roku 1 maja stał się w Polsce oficjalnym świętem państwowym. Najbardziej charakterystycznym elementem obchodów były pochody pierwszomajowe:

• organizowane centralnie przez władze,
• często obowiązkowe dla zakładów pracy, szkół i instytucji,
• z udziałem transparentów, sztandarów oraz haseł propagandowych.

Obchody miały wyraźnie propagandowy charakter, podkreślający rolę klasy robotniczej i systemu socjalistycznego. Jednocześnie dla wielu osób był to dzień spotkań, wyjść rodzinnych oraz wydarzeń plenerowych.

W Starachowicach podczas pochodów prezentowały się zakłady pracy, placówki edukacyjne, ochrony zdrowia oraz harcerze. Najbardziej widowiskowym momentem była jednak prezentacja działalności i produkcji Fabryki Samochodów Ciężarowych „Star”. W trakcie przejazdu zgromadzeni mogli zobaczyć nie tylko seryjnie produkowane pojazdy, lecz także prototypy.

Nr inw.: MPT_AH_f_114 oraz  MPT_AH_f_115

Fotografie wykonano w 1978 roku na głównej ulicy Starachowic – Alei Manifestu Lipcowego 23 (obecnie ul. Armii Krajowej) – podczas pochodu pierwszomajowego. Dwa pierwsze prototypowe samochody ciężarowe informowały o współpracy międzynarodowej (firma Steyr). Kolejny widoczny w kolumnie pojazd to Star 200 Camiva – samochód specjalny dla straży pożarnej, wyposażony w zabudowę francuskiej firmy Camiva. W dalszej części widoczne są kolejne pojazdy marki Star.

Po 1989 roku 1 maja pozostał dniem ustawowo wolnym od pracy, jednak jego charakter uległ zmianie. Zanikły masowe, obowiązkowe pochody, a współczesne obchody mają formę dobrowolnych zgromadzeń organizowanych przez związki zawodowe i partie polityczne. Coraz częściej mają one również charakter symboliczny i refleksyjny.