Nowy cykl przyrodniczo-edukacyjny „Fakty z natury”. 

Wraz z rozkwitem wiosny, dział przyrody Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach rozpoczyna nowy cykl przyrodniczo-edukacyjny  „Fakty z natury”.

Raz w miesiącu będziemy publikować ciekawostki ze świata przyrodniczego i fizycznego,  najbliższego otoczenia Muzeum jak też z Regionu Świętokrzyskiego.

Fakty z Natury – Kwiecień 2026

Smardze na terenie Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach

Wraz z nadejściem wiosny w lasach i parkach pojawiają się pierwsze grzyby. Wśród nich są smardzowate – wyjątkowe, wiosenne gatunki grzybów, które dla wielu osób są prawdziwym rarytasem kulinarnym.

Smardze (Morchella) są w większości saprotrofami, które żywią się martwą materią organiczną, rozkładając ją, dzięki czemu może być ona ponownie włączona do obiegu materii i wykorzystana przez inne organizmy. Przyczynia się to np. do procesów glebotwórczych i użyźniania gleby oraz do usuwania ze środowiska trudno degradowalnych zanieczyszczeń. Niektóre gatunki mogą jednak tworzyć słabe, fakultatywne związki mikoryzowe z drzewami, takimi jak jesiony czy wiązy.

Pierwotnie gatunek podlegał ochronie ścisłej, w 2014 r. został przeniesiony do ochrony częściowej. Owocniki są chronione gdy rosną na stanowiskach naturalnych jak lasy, zarośla i inne tereny typowo dzikie i naturalne. Prawo zezwala na zbiór, gdy grzyby wyrastają na obszarach antropogenicznych, czyli ogródki działkowe, sady, parki miejskie, szkółki leśne i wszelkie obszary tzw. zieleni urządzonej w obrębie miast i wsi.

Smardze warto szukać:

– w parkach miejskich z wiekowymi drzewami,

– w sadach i ogrodach z drzewami owocowymi (często pod jabłoniami),

– na zrębach leśnych po pożarach lub wycinkach,

– w pobliżu ruin i dawnych zabudowań.

Na terenie Muzeum zlokalizowano dwa stanowiska smardzów Morchella conica (Smardz stożkowaty), na których rosło łącznie kilkanaście owocników.